تبیین نقش طرح‌های هادی در پایداری فضایی سکونتگاه‌های روستایی شهرستان آبدانان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

2 استادیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

3 دانشیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

4 دانشیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

10.22034/jsnap.2024.419448.1073

چکیده

مقدمه: پایداری فضایی روستا چیزی جز ایجاد آسایش فضای سکونت برای روستاییان نیست. علاوه بر این، جلوگیری از هدررفت منابع سرزمینی، منابع انسانی و منابع سرمایه‌ای در بحث پایداری فضایی مورد توجه پژوهشگران است. دستیابی به چنین خواسته‌ای از طریق انجام طرح هادی در روستا امکان‌پذیر است.
هدف پژوهش: ارزیابی نقش طرح هادی روستایی بر پایداری فضایی روستاهای شهرستان آبدانان است.
روش‌شناسی تحقیق: این پژوهش از نظر هدف، «کاربردی» و از نظر روش، «توصیفی تحلیلی» است. در این پژوهش از روش کتابخانه‌ای و برداشت‌های میدانی برای جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز پژوهش استفاده شده است. جامعۀ آماری پژوهش شامل 16 روستای شهرستان آبادانان واقع در استان ایلام می‌باشد که در آنها طرح هادی اجرا شده است.
قلمرو جغرافیایی پژوهش: شهرستان آبدانان با مساحت ۲۹۱۹ کیلومترمربع در جنوب و جنوب‌شرقی استان ایلام واقع شده و از سمت شمال به شهرستان‌های زرینآباد و بدره، از جنوب به استان خوزستان و شهرستان دزفول، از شرق به شهرستان دره شهر، از غرب به شهرستان دهلران محدود می‌شود.
یافته‌ها و بحث: برای ارزیابی اثرات طرح‌های هادی اجرا شده بر پایداری فضایی روستاهای نمونه، از شاخص‌های جمعیت، فعالیت، تعاملات فضایی و ارتباطات (سلسله مراتب سکونتگاه‌ها) و مشارکت استفاده شده است. میزان تأثیر بعد مسکن بر کیفیت زندگی روستاییان برپایۀ طرح هادی بیش از سایر ابعاد بوده است. بعد مشارکت نیز از نظر مردم نیز در جایگاه دوم از میزان تأثیر‌گذاری بوده است. ابعاد شبکه معابر، کاربری اراضی و خدمات و تعاملات فضایی و ارتباطات در جایگاه‌های بعدی از اجرای طرح هادی بر میزان کیفیت زندگی قرار گرفتند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات