پهنه بندی خطر وقوع زمین لغزش با استفاده از مدل LNRF مطالعه موردی: قلمرو کوچ نشینان طالقان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیارپژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 دانشیار جغرافیا وبرنامه ریزی شهری دانشگاه پیام نور تهران ایران

3 استادیار دانشگاه پیام نور

4 گروه آموزشی جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه پیام نور

10.22034/jsnap.2023.380450.1040

چکیده

مقدمه: یکی ازمهم‌ترین مخاطرات ژئومورفولوژیکی که خسارات زیادی بر منابع طبیعی، کشاورزی و فعالیت‌های عمرانی وارد نموده و دارای اثرات اقتصادی و اجتماعی متعددی است، پدیده زمین لغزش می‌باشد.
هدف پژوهش: این تحقیق با هدف شناسایی عوامل موثر در ایجاد زمین لغزش و تعیین مناطق مستعد زمین لغزش جهت پیش‌گیری وقوع آن روش LNRF انجام شده است.
روش شناسی تحقیق: در این پژوهش بعد از جمع‌آوری اطلاعات پایه، مدل رقومی ارتفاعی(DEM)، ازنقشه‌های توپوگرافی به‌منظور ایجاد لایه‌های اطلاعاتی شیب، جهت شیب، ارتفاع، استفاده شد و پس از قطع دادن نقشه‌هـای عامـل بـا نقشة پـراکنش زمین لغـزش‌هـا،LNRF بـرای هـر واحـد یـک نقشه محاسبه شد.
قلمروجغرافیایی پژوهش:
محدوده مورد مطالعه این پژوهش حوضه طالقان یکی از شهرستان‌های استان البرز است که در فاصله 120 کیلومتری شمال غرب شهر تهران واقع شده است.
یافته ها و بحث:در ابتدا پارامترهایی مانند شیب، جهت شیب، ارتفاع، فاصله از گسل، فاصله از جاده، فاصله از رودخانه، زمین‌شناسی و کاربری اراضی به‌عنوان عوامل موثردر محیط سیستم‌ های اطلاعات جغرافیایی (GIS) تهیه و رقومی شدند. سپس نقشه پراکنش زمین لغزش‌ها با استفاده از نقشه زمین شناسی با مقیاس1:100000 و بازدیدهای میدانی و با استفاده از سیستم موقعیت یاب جهانی تهیه شد. با استفاده از روابط حاکم بر مدل، وزن هر یک از عوامل موثر که نشان‌دهنده میزان تاثیر آن‌ها در ایجاد زمین لغزش است محاسبه شده است.
نتایج: نتایج نشان داد که اصلی‌ترین متغیرهای موثر در وقوع و پیش‌بینی خطر زمین لغزش‌ها، شیب، جهت شیب، مارن‌های نئوژن وکواترنر و کاربری مراتع متوسط می‌باشند. از سوی دیگر پهنه بندی خطر زمین لغزش و بررسی پهنه‌های خطر خیلی زیاد حاصله از مدل نشان داد که در36 درصد مساحت کل منطقه مورد مطالعه، حدود46 درصد از زمین لغزش‌ها اتفاق افتاده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات