مقدمه: دامداران کوچنده به عنوان یکی از جوامع سنتی و وابسته به منابع طبیعی، در دو دهه اخیر با چالش جدی خشکسالی مواجه شده‌اند.

هدف پژوهش: مطالعه حاضر با هدف بررسی ادراک دامداران کوچنده کلات نادری از مدیریت خشکسالی در شرایط بحران و سازکارهای همزیستی در این زمینه انجام شده است.

روش شناسی تحقیق: به این منظور از روش پژوهش کیفی و ابزار مصاحبه عمیق با ۲۰ نفر از دامداران کوچنده دربندی در شهرستان کلات نادری استفاده شد. نمونه‌گیری به صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انجام شد تا اطمینان حاصل شود که طیف گسترده‌ای از دیدگاه‌ها و تجربیات جمع‌آوری شده است. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها با بهره‌گیری از روش تحلیل تحلیل مضمون و شبکه مضامین و استفاده از الگوی چرخه‌ای مدیریت بحران، مورد بررسی قرار گرفت. روش اعتبارسنجی پژوهش روایی تفسیری است و با ارائه بازخورد نتایج حاصله از تحقیق به 7 نفر از خبرگان، تأیید نهایی انجام شد.

قلمروجغرافیایی پژوهش: جامعه آماری مورد مطالعه پژوهش حاضر را عشایر نیمه‌کوچ‌نشین منطقه «دربند» از توابع شهرستان مرزی کلات نادری در شمال شرقی استان خراسان رضوی تشکیل می‌دهند.

یافته ها و بحث: یافته‌ها نشان می دهد دامداران کوچنده کلات نادری برای مقابله با بحران خشکسالی، از مجموعه‌ای از راهبردها بهره می‌جویند که به سه دسته: 1- راهبردهای پیشگیری و کاهش؛ که با هدف کاهش آسیب‌پذیری در برابر خشکسالی، بر بهبود زیرساخت‌ها (مانند تأسیسات آبیاری)، مدیریت ذخایر آب و علوفه، و اجرای روش‌های پایدار مرتع‌داری و چرای دام متمرکز است. 2- راهبردهای واکنشی؛ که در پاسخ مستقیم به وقوع خشکسالی اتخاذ می‌شوند و شامل راهبردهای مدیریت دام و مدیریت تغذیه و آب دام، است و 3- راهبردهای افزایش تاب‌آوری که با هدف تقویت توانایی عشایر برای مقابله با شوک‌های ناشی از خشکسالی و بازگشت به شرایط عادی پس از بحران، بر تنوع‌بخشی به منابع درآمد و بهره‌مندی از حمایت‌های مالی دولت و خویشاوندان، متمرکز است.

نتایج: این نتایج می‌تواند مبنایی برای تدوین سیاست‌های بهتر در حوزه مدیریت بحران دامداران کوچنده در برابر خشکسالی مورد استفاده قرار گیرند.