عوامل موثر بر وفاداری گردشگران نسبت به غذای محلی در قلمرو کوچ نشینان: مطالعه موردی شهرستان شوشتر

سواری, مسلم; حسینی سروستانی, نغمه; شوکتی آمقانی, محمد

doi:10.22034/jsnap.2025.550957.1125

عوامل موثر بر وفاداری گردشگران نسبت به غذای محلی در قلمرو کوچ نشینان: مطالعه موردی شهرستان شوشتر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مسلم سواری ¹

نغمه حسینی سروستانی ²

محمد شوکتی آمقانی ³

¹ دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

² دانشجوی دکتری مدیریت گردشگری، دانشکده گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

³ استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

10.22034/jsnap.2025.550957.1125

چکیده

مقدمه: وفاداری گردشگران به غذاهای محلی نقش مهمی در تقویت هویت فرهنگی مقصدهای گردشگری ایفا می‌کند. انتخاب مکرر غذاهای سنتی توسط گردشگران نه تنها به حفظ و انتقال میراث آشپزی کمک می‌کند، بلکه موجب رونق اقتصادی کسب‌وکارهای کوچک و تولیدکنندگان محلی می‌شود. این وفاداری تجربه‌ای اصیل‌تر از سفر را برای گردشگران رقم زده و ارتباط آن‌ها با جامعه میزبان را عمیق‌تر می‌سازد. همچنین، مصرف غذاهای بومی با کاهش اثرات زیست‌محیطی، به توسعه پایدار گردشگری کمک می‌کند.
هدف پژوهش: این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر وفاداری گردشگران نسبت به غذای محلی انجام شد.
روششناسی تحقیق: ابزار اصلی تحقیق پرسشنامه‌ای بود که روایی آن توسط پانل متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تأیید شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی تحلیل شدند. برای اولویت‌بندی عوامل اثرگذار از ضریب تغییرات استفاده شد و تحلیل عاملی برای شناسایی ساختار پنهان داده‌ها به کار رفت. جامعه آماری پژوهش شامل گردشگران روستایی در قلمرو کوچ‌نشینان شهرستان شوشتر بود. با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، ۳۸۵ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند.
یافته ها و بحث: نتایج نشان داد که دو عامل «افزایش دوستی یا خویشاوندی از طریق غذای محلی» و «مشاهده نحوه زندگی دیگران» بیشترین تأثیر را بر وفاداری گردشگران داشتند. همچنین، تحلیل عاملی شش عامل اصلی را شناسایی کرد که در مجموع 652/59 از واریانس کل را تبیین کردند. این عامل‏ها شامل تجربه فرهنگی، طعم و سلامت، روابط بین‌فردی، احساسات، خدمات رستوران، تنوع و آداب میز بود. این عوامل نشان‌دهنده ابعاد مختلفی از تجربه گردشگری هستند که می‌توانند بر انتخاب و وفاداری غذایی گردشگران تأثیرگذار باشند.
نتایج: وفاداری گردشگران به غذاهای محلی نه‌تنها به حفظ فرهنگ غذایی و تقویت ارتباطات اجتماعی کمک می‌کند، بلکه نقش مهمی در توسعه پایدار گردشگری ایفا می‌نماید. شناخت عوامل مؤثر بر این وفاداری می‌تواند به سیاست‌گذاران، فعالان گردشگری و صاحبان کسب‌وکارهای محلی در طراحی راهبردهای مؤثر برای جذب و حفظ گردشگران کمک کند.

کلیدواژه‌ها

غذاهای محلی

قلمرو کوچ نشینان

گردشگران

شهرستان شوشتر

موضوعات