مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان

مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان

تحلیل تأثیرات اقتصادی و اجتماعی تغییرات اقلیمی بر معیشت و فرهنگ ایل بختیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، واحد مسجد سلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجد سلیمان، ایران
2 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
10.22034/jsnap.2025.495316.1110
چکیده
مقدمه: تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های قرن حاضر، تأثیرات عمیقی بر زندگی انسان‌ها و جوامع مختلف دارد. ایل بختیاری، با فرهنگ غنی و وابستگی عمیق به منابع طبیعی، به‌ویژه در زمینه معیشت و شیوه زندگی خود، به شدت تحت تأثیر این تغییرات قرار گرفته است. این تحقیق به تحلیل تأثیرات اقتصادی و اجتماعی تغییرات اقلیمی بر معیشت و فرهنگ ایل بختیاری پرداخته شده است.
هدف پژوهش: هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل تأثیرات اقتصادی و اجتماعی تغییرات اقلیمی بر معیشت و فرهنگ ایل بختیاری است. این تحقیق سعی دارد تا ابعاد مختلف این تأثیرات را بررسی کرده و راهکارهایی برای کاهش آسیب‌ها و بهبود وضعیت معیشتی و فرهنگی این ایل ارائه دهد.
روش‌شناسی تحقیق: این تحقیق به روش پیمایشی و کمی انجام گردید. همچنین، داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های استاندارد و مصاحبه‌های ساختاریافته جمع‌آوری شده است. جامعه آماری شامل  300 نفر از اعضای ایل بختیاری در مناطق مختلف استان چهارمحال و بختیاری است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری مانند SPSS انجام شده است تا ارتباط بین متغیرهای مختلف شناسایی شود.
قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این پژوهش شامل مناطق مختلف استان چهارمحال و بختیاری است که ایل بختیاری در آن زندگی می‌کند. این مناطق شامل مناطق کوهستانی و دشت‌های وسیع است که به‌عنوان زیستگاه اصلی این ایل شناخته می‌شوند.
یافته‌ها و بحث: نتایج اولیه نشان داد که تغییرات اقلیمی در چند سال اخیر، منجر به کاهش منابع آب، تغییر الگوهای بارندگی و افزایش دما شده است که این عوامل به نوبه خود بر کشاورزی، دامداری و سایر فعالیت‌های اقتصادی ایل بختیاری از جمله کوچ نشینی تأثیر گذاشته‌اند. چرا که، تغییرات اقلیمی در مناطق یییلاقی و قشلاقی باعث تغییر در الگوهای فرهنگی و اجتماعی به خصوص یکجانشینی این ایل شده است.
نتایج: نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی نه تنها به معیشت ایل بختیاری آسیب می‌زند، بلکه بر ساختار اجتماعی و فرهنگی آن نیز تأثیرگذار است. به‌منظور کاهش این تأثیرات، لازم است که برنامه‌های مدیریت منابع طبیعی و توسعه پایدار در این مناطق اجرا شود. همچنین، افزایش آگاهی عمومی درباره تغییرات اقلیمی و تأثیرات آن بر زندگی روزمره می‌تواند به تقویت تاب‌آوری این ایل کمک کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات