مقدمه: با توجه به مشکلات اقتصادی موجود در کشور به دلیل تحریم ظالمانه نظام سلطه و لزوم تقویت بخش تولیدی مبتنی بر ظرفیت‌های درونی اقتصاد ملی، شناسایی ظرفیت­ها و رفع موانع تولید در زمینه­های مختلف از اهمیت به سزایی برخوردار است. در این میان، جامعۀ عشایری کشور علی‌رغم پیشینۀ درخشان در امر تولید و نقش‌آفرینی آنان در اقتصاد ملی، هم‌اکنون حضور پررنگی در تولید ملی ندارند.
هدف پژوهش: هدف تحقیق حاضر بررسی چالش­ها و راهبردهای توسعه پایدار اجتماعات محلی عشایر شمال خراسان  بویژه در شهرستان شیروان می­باشد.
روش‌شناسی تحقیق: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از حیث روش تحقیق توصیفی­- تحلیلی می­باشد. پایایی ابزار تحقیق با استفاده از ضریب آلفای­کرون­باخ برابر با 74/0 بدست آمده است. جامعه آماری تحقیق حاضر سرپرستان خانوار جامعه عشایری شهرستان شیروان می­باشند که در مجموع 12500 نفر جمعیت دارند. برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد که تعداد 320 خانوار به عنوان جامعه نمونه با روش نمونه‌گیری نصادفی ساده، در بین 2000 نفر از عشایر نیمه کوچرو که ساکنان موقتی شش روستا هستند انتخاب شدند. سپس با استفاده از همبستگی اسپیرمن، تحلیل واریانس و  فریدمن، داده­ها مورد تجزیه ­و تحلیل قرار گرفتند.
قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو مکانی پژوهش عشایر شهرستان شیروان می­باشد.
یافته ­ها و بحث: نتایج تحلیل همبستگی نشان می­دهد که بین افزایش سطح آگاهی و دانش جامعه عشایری از طریق برنامه­های آموزشی مستقیم و رسانه­ای با اصلاح نژاد دام و مدیریت تولیدات دامی و گسترش صنایع تبدیلی و همچنین جذب سرمایه­گزاران جهت فراوری محصولات لبنی رابطه معنی­دار وجود دارد. نتایج تحلیل واریانس یکطرفه نیز نشان می­دهد که تفاوت معنادار در سطح اطمینان 95 درصد بین گروه­های مختلف تحصیلی وجود دارد و به طور کلی جامعه عشایری از سطح تحصیلات بالایی برخوردار نیستند. همچنین چالش­های متعددی در زمینه اقتصادی، زیست­محیطی و اجتماعی در بین جامعه عشایری وجود دارد که با استفاده  از آزمون فریدمن رتبه­بندی شدند و تفاوت معنادار و 99 درصدی را نشان می­دهند.
نتایج: برای حل چالش های مطرح شده راهبردهای تجهیز و توسعه و ساماندهی ایل­راه­ها و گذرگاه­ها، ارایه خدمات سوخت­رسانی به عشایر کوچنده و افزایش سطح پوشش خدمات بیمه­ای جامعه عشایری به ترتیب به عنوان سه راهبرد مهم و کلیدی مطرح شده­اند.