اثرات شیوع ویروس کرونا در معیشت پایدار روستاییان مطالعه موردی؛ قلمرو عشایری در استان آذربایجان شرقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تبریز

چکیده

مقدمه: همه‌گیری ویروس کرونا در جهان، مشاغل و کسب و کارهای زیادی را مختل نموده و معیشت میلیون‌ها انسان را در وضعیت ناپایداری قرار داده است. بیماری و علائم تنفسی، مرگ یا از دست دادن توان اشتغال بویژه برای سرپرستان خانوارها تهدیدی برای امنیت غذایی از جمله در مناطق روستایی است که از بحران کووید -19 زاده شد.

هدف پژوهش: . هدف پژوهش حاضر، بررسی اثرات شیوع ویروس کرونا در معیشت پایدار روستاییان در سکونتگاه‌های روستایی استان آذربایجان شرقی با تاکید بر قلمرو عشایری بود.

روش شناسی تحقیق: تحقیق از نظر هدف در جرگه تحقیقات کاربردی – توسعه‌ای، از لحاظ ماهیت و روش توصیفی-تحلیلی بوده و برای جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات از مطالعات اسنادی و میدانی (مصاحبه‌های نیمه‌ساختار یافته) استفاده شد. جامعه آماری پژوهش، استان آذربایجان شرقی (در سال 1395 دارای 1100220 نفر جمعیت و 335878 خانوار روستایی) است. حجم نمونه 48 نفر از صاحبان ‌مشاغل، دهیاران، کارشناسان بخشداری‌ها، اساتید دانشگاهی و ... می‌باشد که در انتخاب آنها از روش کیفی متواتر نظری استفاده شد. برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها و اطلاعات از روش کیفی نظریه مبنایی (گراندد تئوری) استفاده شد.

قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این پژوهش سکونتگاه‌های روستایی در مناطق عشایری استان آذربایجان شرقی است.

یافته ها و بحث: یافته‌های این پژوهش نشان داد، پس از انجام مصاحبه‌های نیمه ساختار یافته با جامعه نمونه و کدگذاری باز این مصاحبه‌ها به شناسایی 37 مفهوم کلی، 26 مقوله و 18 شاخص منجر شد که اثرات شیوع ویروس کرونا را در جوامع روستایی استان آذربایجان شرقی بخصوص در قلمرو عشایر را نشان می‌دهد.

نتایج: شیوع ویروس کرونا در نقاط روستایی این استان بخصوص در قلمرو عشایر اثراتی در سرمایه‌های معیشتی روستاییان برجا نهاده است. از دست رفتن شغل ثابت، کاهش درآمد و توان مالی، کاهش انگیزه ایجاد شغل جدید، امنیت غذایی، کاهش جریان فضایی کالا و محصولات، افزایش ناهنجاری اجتماعی، کاهش اعتماد اجتماعی، افزایش استرس و فشار روانی، مشکلات حمل‌و‌نقل و تردد بین شهری و کاهش ارتباطات اجتماعی، کاهش جریان سرمایه ورودی، کاهش جریان افراد، نیاز به دریافت تسهیلات بانکی، انتظار حمایت نهادی و ... از آن جمله‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات