تحولات مدیریت مرتع در ایران با تاکید بر قوانین و مقررات، و ممیزی مراتع در قلمرو بهره برداران مرتعی

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان

1 گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد پژوهشکده بختیاری شناسی دانشگاه شهرکرد

2 گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

3 معاون مدیرکل روابط عمومی و روابط بین الملل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور

4 استادیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه شهرکرد

5 دانشیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه شهرکرد

چکیده

مقدمه: درک عمیق روند تغییرات مدیریتی از سنتی به مدیریت مرسوم فعلی در زمینه‌ی مراتع می‌تواند در شناسایی بخش عمده‌ای از مشکلات و چالش‌های آن‌ها موثر باشد و به تدوین راهبردهای مناسب برای مدیریت پایدار مراتع کمک کند. این مقاله با مروری بر منابع در زمینه‌ی تحولات مدیریت مرتع در ایران، داده‌ها و اطلاعات دوره‌های تاریخی را تجزیه‌وتحلیل و ارزیابی می‌کند.
روش شناسی تحقیق: مقاله، پس از ارایه مقدمه‌ای‌ کوتاه، در راستای ارزیابی تاریخی تحولات مدیریت مرتع، براساس مطالعه مروری و بهره گیری از منابع و اسناد و مدارک، پنج محور اصلی را مورد بررسی قرار می‌دهد.
اهداف پژوهش: ابتدا، تاریخچه ای از مدیریت سنتی مراتع ارایه می‌شود (1). به دنبال آن، روند تاریخی تضعیف مدیریت سنتی مراتع تشریح می‌شود (2). سپس مدیریت مرتع در دوره بعد از انقلاب اسلامی ایران (از سال 1357 به بعد) تبیین می‌شود (3). در ادامه، به برخی از قوانین و مقررات در زمینه مدیریت مرتع اشاره می شود و ظهور چالش‌های جدید مورد بررسی قرار می گیرند (4). در نهایت، ضمن مرور آمار سطح مراتع در دوره‌های مختلف تاریخی، براساس آخرین آمار ارایه شده گزارشی از میزان ممیزی مراتع ارایه می شود (5).
یافته‌ها و بحث:: نتایج جمع‌بندی و مرور منابع، نشان می‌دهد در طی دوره‌های تاریخی، مدیریت مراتع متاثر از عوامل مختلف دستخوش تغییرات عمده‌ای شده است.
نتیجه‌گیری: در راستای مدیریت جامع، یکپارچه و پایدار مراتع، توجه به دیدگاهی جامع که بتواند از همه پتانسیل‌های منطقه‌ای در راستای مدیریت پایدار مرتع بهره گیرد، ضروری است. در بخش دوم، در مقاله جداگانه‌ای، تحولات جمعیتی و معیشتی بهره‌برداران مرتعی در زمینه مدیریت مرتع در ایران مورد بررسی قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها