گون ‌گزی (Astragalus adscendens) به عنوان پیش‌بینی کننده کارکردها و خدمات اکوسیستم‌های مرتعی در قلمرو زاگرس‌نشینان بختیاری

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان

1 دانشجو دکتری مرتع دانشگاه شهرکرد

2 استادیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

چکیده

یکی از مهم‌ترین راه‌های شناخت خصوصیات هر منطقه، مطالعه پوشش گیاهی آن می‌باشد، از این رو، شناسایی ویژگی‌های پوشش گیاهی، تبیین خدمات، کارکردها و ارزش‌های اکولوژیکی و اقتصادی آن می‌تواند راهنمای خوبی برای تفکیک و تمایز پتانسیل مناطق باشد. با توجه به شرایط اقلیمی و شیوه‌های بهره‌برداری مراتع خشک و نیمه‌خشک این موضوع اهمیت ویژه‌ای یافته است. تنوع گیاهی در این مراتع و به تبع آن، وفور فون جانوری می‌تواند پتانسیل‌ها و ارزش‌های خدماتی و کارکردی متنوعی را ارائه دهد. جنس گون یکی از جنس‌های گیاهی با تنوع و وفور فراوان است. این جنس در ایران و اکثر مناطق جهان پراکنش و رویش دارد. از مهم‌ترین گونه‌های این جنس، گونه گون گزی (Astragalus adscendens Boiss. & Hausskn.) است که به عنوان گیاه مولد کتیرا و تنها میزبان حشره پسیل گز که محصول انحصاری به نام گزانگبین تولید می‌کند شناخته شده است. با توجه به وسعت و پراکنش گونه گون گزی در منطقه زاگرس و قلمرو ایل‌ بختیاری ضروری است بوم‌شناسی، توزیع جغرافیایی و کارکردهای این گونه مورد بررسی قرار گیرد. با معرفی و شناسایی نیازها و ارزش‌های اکولوژیکی و کارکردهای این گونه در قالب کالا و خدمات اکوسیستمی و شناسایی عوامل تهدیدکننده این گونه و حشره پسیل آن بهتر می‌توان به راهبردهای موثر و کارآمد برای حفاظت و مدیریت این گونه‌ دست یافت.

کلیدواژه‌ها