انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 01 20 Examination of Challenges and Strategies for Sustainable Development of Local Nomadic Communities in Northern Khorasan Case Study: Shirvan County بررسی چالش ها و راهبردهای توسعه پایدار اجتماعات محلی عشایر شمال خراسان (مطالعه موردی: شهرستان شیروان) 1 12 213855 10.22034/jsnap.2025.477543.1104 FA علی اکبر نجفی کانی دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0000-0003-0518-0277 بهمن صحنه استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران. 0000-0001-9421-8243 مرتضی حیدریان دانشجوی کارشناسی ارشد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران. Journal Article 2024 09 08 Introduction The existing economic problems in the country are due to the oppressive sanctions imposed by the hegemonic system on one hand, and the necessity to strengthen the production sector based on the internal capacities of the national economy on the other hand. Identifying capacities and removing obstacles to production in various fields is of great importance. In this context, despite their illustrious history in production and their role in the national economy, the nomadic community in the country currently does not have a significant presence in national production Methodology This research is applied in terms of its objective and descriptive-analytical in terms of its research method. The reliability of the research tool was obtained using Cronbach's alpha coefficient, which was 0.74. The statistical population of the present study consists of the heads of households in the nomadic community of Shirvan County, which has a total population of 12,500. To determine the sample size, Cochran's formula was used, resulting in 320 households selected as the sample population through simple random sampling. Among them, 2,000 semi-nomadic individuals residing temporarily in six villages were chosen. The data were then analyzed using Spearman correlation, analysis of variance, and Friedman tests. Geographical area of research The spatial domain of the research is the nomads of Shirvan County. Results and discussion The results of the correlation analysis indicate that there is a significant relationship between the increase in awareness and knowledge of the nomadic community through direct educational programs and media, with livestock breed improvement, management of animal production, the expansion of processing industries, and attracting investors for dairy product processing. The results of the one-way ANOVA also show that there is a significant difference at the 95% confidence level among different educational groups, and overall, the nomadic community does not have a high level of education. Additionally, there are multiple challenges in the economic, environmental, and social spheres within the nomadic community, which were ranked using the Friedman test, showing a significant difference at the 99% level. Conclusion To address the identified challenges, strategies for equipping, developing, and organizing the nomadic pathways and corridors, providing fuel supply services to migrating nomads, and increasing the level of insurance service coverage for the nomadic community have been proposed as three important and key strategies. مقدمه: با توجه به مشکلات اقتصادی موجود در کشور به دلیل تحریم ظالمانه نظام سلطه و لزوم تقویت بخش تولیدی مبتنی بر ظرفیت‌های درونی اقتصاد ملی، شناسایی ظرفیتها و رفع موانع تولید در زمینههای مختلف از اهمیت به سزایی برخوردار است. در این میان، جامعۀ عشایری کشور علی‌رغم پیشینۀ درخشان در امر تولید و نقش‌آفرینی آنان در اقتصاد ملی، هم‌اکنون حضور پررنگی در تولید ملی ندارند. هدف پژوهش: هدف تحقیق حاضر بررسی چالشها و راهبردهای توسعه پایدار اجتماعات محلی عشایر شمال خراسان بویژه در شهرستان شیروان میباشد. روش‌شناسی تحقیق: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از حیث روش تحقیق توصیفی- تحلیلی میباشد. پایایی ابزار تحقیق با استفاده از ضریب آلفایکرونباخ برابر با 74/0 بدست آمده است. جامعه آماری تحقیق حاضر سرپرستان خانوار جامعه عشایری شهرستان شیروان میباشند که در مجموع 12500 نفر جمعیت دارند. برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد که تعداد 320 خانوار به عنوان جامعه نمونه با روش نمونه‌گیری نصادفی ساده، در بین 2000 نفر از عشایر نیمه کوچرو که ساکنان موقتی شش روستا هستند انتخاب شدند. سپس با استفاده از همبستگی اسپیرمن، تحلیل واریانس و فریدمن، دادهها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو مکانی پژوهش عشایر شهرستان شیروان میباشد. یافته ها و بحث: نتایج تحلیل همبستگی نشان میدهد که بین افزایش سطح آگاهی و دانش جامعه عشایری از طریق برنامههای آموزشی مستقیم و رسانهای با اصلاح نژاد دام و مدیریت تولیدات دامی و گسترش صنایع تبدیلی و همچنین جذب سرمایهگزاران جهت فراوری محصولات لبنی رابطه معنیدار وجود دارد. نتایج تحلیل واریانس یکطرفه نیز نشان میدهد که تفاوت معنادار در سطح اطمینان 95 درصد بین گروههای مختلف تحصیلی وجود دارد و به طور کلی جامعه عشایری از سطح تحصیلات بالایی برخوردار نیستند. همچنین چالشهای متعددی در زمینه اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی در بین جامعه عشایری وجود دارد که با استفاده از آزمون فریدمن رتبهبندی شدند و تفاوت معنادار و 99 درصدی را نشان میدهند. نتایج: برای حل چالش های مطرح شده راهبردهای تجهیز و توسعه و ساماندهی ایلراهها و گذرگاهها، ارایه خدمات سوخترسانی به عشایر کوچنده و افزایش سطح پوشش خدمات بیمهای جامعه عشایری به ترتیب به عنوان سه راهبرد مهم و کلیدی مطرح شدهاند.

https://www.jsnap.ir/article_213855_c3278f5c5610fc3132729cc079cbb9cc.pdf

انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 01 20 Investigating and identifying indicators affecting creativity in the territory of nomads in Chabahar County بررسی و شناسایی شاخص های تاثیرگذار بر خلاقیت در قلمرو کوچ نشینان شهرستان چابهار 13 26 205784 10.22034/jsnap.2024.471107.1102 FA شه بخش رئیسی دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. حسین ملاشاهی استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. غلامرضا میری استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. Journal Article 2024 08 01 Introduction: Creativity has long been one of the important parts in the formation and development of residential spaces, and nowadays, due to the extensive progress of urban and rural environments, its lack in development planning is practically meaningless and should be taken into account. The purpose of this research is to Investigating and identifying indicators affecting creativity in the territory of nomads in Chabahar County. Methodology: The research method is descriptive-analytical and the type of applied research is exploratory based on future research. In this research, the statistical population of the current research includes 22 experts (officials and experts and university experts in the fields of geography and future research) who were selected in a purposeful way using the snowball method. MICMAC software was used for data analysis. Geographical area of research: This research has been investigated in the territory of the nomads of Chabahar County. Results and discussion: The results of the sample T-Tech test show that the state of creativity and its indicators in Chabahar is lower than the normal level or in an unfavorable state. Also, the results showed that the creative class index (functional load: 0.903) is one of the main pillars of sustainable human development; the main and most important indicator of creativity in Chabahar. Finally, from the results of Mik Mak software, among 49 key factors in 7 dimensions (functional facilities and services, tourism, leisure and welfare, transportation, creative class, environmental, political, health and social), According to the opinion of experts, 16 key factors were selected as (Effective). Conclusion: The general results showed that in the case of proper planning to identify, localize and improve the criteria and indicators of creativity in coastal areas in the territory of Chabahar nomads, the necessary platforms for important realization can be realized based on the native potentials of the region. مقدمه: خلاقیت از دیرباز از بخش‌های مهم در شکل‌گیری و توسعه فضاهای سکونگاهی بوده و امروزه با توجه به پیشرفت‌های گسترده محیط‌های شهری و روستایی، فقدان آن‌ در برنامه‌ریزی‌های توسعه در عمل بی معنا است و باید مورد توجه قرار گیرد. هدف پژوهش: هدف این تحقیق، بررسی و شناسایی شاخصهای تاثیرگذار بر خلاقیت در قلمرو کوچنشینان شهرستان چابهار است. روش شناسی تحقیق: روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی و نوع تحقیق کاربردی و از نظر ماهیت، اکتشافی مبتنی بر آینده‏پژوهی است. در این پژوهش از دو نوع جامعه آماری پژوهش حاضر شامل 22 نفر از خبرگان (مسئولان و کارشناسان و دانشگاهی متخصص در حوزه‎های جغرافیا و آیندهپژوهی) میباشند که به شیوه هدفمند و به روش گلوله برفی انتخاب شدند. جهت تحلیل داده‏ها از نرمافزارهای SPSS و MICMAC ستفاده شد. قلمروجغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی پژوهش حاضر شامل، قلمرو کوچنشینان شهرستان چابهار میباشد. یافته ها و بحث: نتایج آزمون تی تکنمونهای نشان که وضعیت خلاقیت و شاخصهای آن در چابهار پایینتر از سطح نرمال یا در وضعیت نامطلوب قرار دارد. همچنین، نتایج نشان داد شاخص طبقه خلاق (بار عملی: 903/0) که یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار انسانی میباشد؛ اصلیترین و مهمترین شاخص خلاقیت در چابهار است. در نهایت از نتایج نرم‎افزار میکمک از میان 49 عامل کلیدی در 7 بعد (تسهیلات و خدمات کارکردی، گردشگری، اوقات فراغت و رفاهی، حمل و نقل، طبقه خلاق، زیستمحیطی، سیاسی و بهداشتی و اجتماعی)، با نظر خبرگان، 16 عامل کلیدی به عنوان (پیشران) انتخاب شدند. نتایج: نتایج کلی نشان داد در صورت برنامه‌ریزی مناسب برای شناسایی، بومی‌سازی و ارتقاء معیارها و شاخص‌های خلاقیت در قلمرو کوچنشینان چابهار، بسترهای لازم برای تحقق مهم بر اساس پتانسلهای بومی منطقه قابل تحقق است.

https://www.jsnap.ir/article_205784_992f0914978c374ca4a3e4541edbdbd0.pdf

انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 01 20 Analysis of the Economic Challenges of Local Managers in the Process of Rural Community Development in the Nomadic Territory of Shaft County تحلیل چالش های اقتصادی مدیران محلی در فرایند توسعه جامعه روستایی قلمرو کوچ نشینان شهرستان شفت 27 40 211161 10.22034/jsnap.2024.469444.1101 FA سیده سمیه موسویان دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران عیسی پوررمضان دانشیار، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران؛ مرکز تحقیقات گردشگری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران 0000-0002-2637-8517 محمد باسط قریشی استادیار، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران؛ مرکز تحقیقات گردشگری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران تیمور آمار دانشیار، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران؛ مرکز تحقیقات گردشگری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران 0000-0003-2709-402X Journal Article 2024 07 25 Introduction: Local administration as a policy-making institution and implementation of village programs and projects plays an important role in the development of local communities through the reduction of economic and social inequalities. In the development of the rural community, local managers have faced physical-environmental, economic and socio-cultural problems and challenges, so that the process of sustainable rural development has slowed down and disrupted in many cases. Purpose of the Research: The aim of the research is to determine the economic challenges of local administrators (villagers and Islamic councils) in the development process of the rural community located in the nomadic territory of Shaft County. Methodology: current research is applied in terms of its purpose and descriptive-analytical in terms of the method of doing the work. The required information has been obtained through documentary sources and field studies. The statistical population of this research is the local managers of 94 inhabited villages in Shaft city, who were asked to complete the questionnaire using the full enumeration method and the interview method, and the information obtained through statistical methods (factor analysis) and using 20 variables were analyzed. is placed. Geographical Area of Research: The geographical scope of the present study is the villages of the nomadic territory of Shaft County. Results and Discussion: The findings of the research showed not allocating enough funds for village affairs with an average of 3.09, not allocating credits on time for the village with an average of 3.03, low salaries of local managers with an average of 2.93 and non-payment of dues by villagers. With an average of 2.72, the most important are the existence and expansion of second homes (villa building) with an average of 2.19, lack of investment in the tourism industry with an average of 2.26, lack of ability in budgeting and budgeting by local managers and lack of financial support. and administration of local managers with an average of 2.34, has been the least important component among economic challenges. Conclusion: The results of the factor analysis of the most important economic challenges of local administrators in Shaft include income, economic inadequacies, employment and budget, and the income challenge with a factor loading of 0.856 has the greatest impact on the rural development process. Taking advantage of the power of informed and literate people in the village administration, planning of rural managers in order to optimally use the available resources of the village, absorption of government and private credits by rural managers, creating sufficient income for village helpers to advance future development programs, including practical solutions to reduce The challenges of the local managers of the villages of Shaft County. مقدمه: مدیریت محلی به عنوان نهاد سیاست گذار و مجری برنامهها و پروژههای روستا نقش مهمی در توسعه جوامع محلی از طریق کاهش نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی دارد. مدیران محلی در توسعه جامعه روستایی با مشکلات و چالشهای کالبدی- محیطی، اقتصادی و اجتماعی - فرهنگی مواجه بوده به طوری که فرایند توسعه پایدار روستایی را کند و در بسیاری از موارد مختل کرده است. هدف پژوهش: تعیین چالشهای اقتصادی مدیران محلی (دهیاران و شوراهای اسلامی) در فرایند توسعه جامعه روستایی واقع در قلمرو کوچنشینان شهرستان شفت است. روش شناسی تحقیق: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش انجام کار توصیفی- تحلیلی است. اطلاعات مورد نیاز از طریق منابع اسنادی و مطالعات میدانی بدست آمده است. جامعه آماری این پژوهش مدیران محلی 94روستای دارای سکنه شهرستان شفت بوده که از روش تمام شماری و به شیوه مصاحبه از آنها اقدام به تکمیل پرسشنامه شده و اطلاعات بدست آمده از طریق روشهای آماری (تحلیل عاملی) و با استفاده از 20 متغیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی پژوهش حاضر روستاهای قلمرو کوچنشینان شهرستان شفت است. یافته ها و بحث: یافتههای پژوهش نشان داد اختصاص ندادن بودجه کافی برای امور روستاها با میانگین 09/3، عدم تخصیص به موقع اعتبارات برای روستا با میانگین 03/3، پایین بودن حقوق مدیران محلی با میانگین 93/2 و عدم پرداخت عوارض توسط روستاییان با میانگین 72/2 مهمترین و وجود و گسترش خانههای دوم (ویلا سازی) با میانگین 19/2، فقدان سرمایهگذاری در صنعت گردشگری با میانگین 26/2، عدم توانایی در بودجهریزی و بودجه نویسی توسط مدیران محلی و عدم پشتیبانی مالی و اداری از مدیران محلی با میانگین 34/2، کم اهمیتترین مولفهها در بین چالشهای اقتصادی بوده است. نتیجه گیری: نتایج تحلیل عاملی مهمترین چالشهای اقتصادی مدیران محلی در شهرستان شفت شامل درآمد، نارساییهای اقتصادی، اشتغال و بودجه هستند و چالش درآمد با بار عاملی 856/0 بیشترین تاثیر را بر فرایند توسعه روستایی دارد. بهرهگیری از توان مطلعین و افراد باسواد در اداره روستا، برنامهریزی مدیران روستایی در جهت استفاده بهینه از منابع موجود روستا، جذب اعتبارات دولتی و خصوصی توسط مدیران روستایی، ایجاد درآمد کافی برای دهیاری جهت پیش برد برنامههای توسعه آتی از جمله راهکارهای عملی کاهش چالشهای مدیران محلی روستاهای شهرستان شفت میباشد.

https://www.jsnap.ir/article_211161_c3a91663a049b37561047bbd39954e2f.pdf

انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 01 20 Providing a model for the sustainable development of nomadic ecotourism (case of study: nomads of Kermanshah province) ارائه مدلی برای توسعه پایدار بوم‌گردی عشایری (مورد مطالعه: عشایر استان کرمانشاه) 41 54 212166 10.22034/jsnap.2024.487748.1106 FA نادر نادری دانشیار، گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0000-0002-3346-7032 مهتاب ژیان دانشجوی دکتری، گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0009-0001-2490-7657 احسان خسروی استادیار، گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0000-0002-4143-090X Journal Article 2024 11 08 Introduction Nomadic ecotourism is a form of sustainable tourism that provides an alternative source of livelihood to the indigenous community, leading to environmental protection and creating social and economic benefits for local communities. Purpose This research was also conducted to provide a model for sustainable nomadic ecotourism in Kermanshah province. Methodology In this research, a mixed (qualitative-quantitative) exploratory approach was used. The target population in the qualitative phase included senior experts and managers of the Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization, and the Nomadic Affairs Organization of Kermanshah Province, which was theoretically saturated after conducting interviews with ten people. After identifying the principal axes, in the quantitative phase, a questionnaire was prepared and distributed among 148 people using a stratified sampling method with proportional assignment from the statistical population that included employees and experts of the two organizations of Cultural Heritage, Handicrafts and Nomadic Affairs Organization of Kermanshah Province. Geographical area of research The territory studied in this research is the nomads of Kermanshah province. Results and discussion: The main themes identified in the qualitative phase included the use of natural potentials, utilization of resources, socio-cultural factors, educational and promotional factors, policymaking, and economic growth and income generation. In the quantitative phase, the average values of the variables ranged from 3.45 to 4.18, indicating that the status of the variables varied from average to good. The results of the factor analysis, which confirmed the model's fit, showed that the use of resources, policymaking, socio-cultural factors, and economic growth and income generation, followed by the use of natural potentials of the region, and educational and promotional factors, had the highest factor loadings of 0.65, 0.63, 0.58, 0.57, 0.59, and 0.62, respectively. These factors were the most important in explaining the sustainable development model of nomadic ecotourism. Conclusion With the belief that increasing economic power, preserving environmental resources, and protecting cultural-social heritage are the cornerstones of sustainable tourism, whose main mission is to achieve sustainable development, Nomadic tourism is one of the most important areas of this approach. Based on this, the present research has identified the main development paths of nomadic ecotourism in Kermanshah province by presenting a model. Therefore, the results of this research can be the basis for policymakers to achieve sustainable development of nomadic ecotourism. مقدمه: بوم‌گردی عشایری از اشکال گردشگری پایدار، با ارائه منبع جایگزین معیشت به جامعه بومی منجر به حفاظت از محیط‌زیست و ایجاد منافع اجتماعی و اقتصادی برای جوامع محلی می‌شود. هدف پژوهش: این پژوهش با هدف ارائه مدلی برای توسعه پایدار بومگردی عشایری در استان کرمانشاه انجام شد. روش‌شناسی تحقیق: در این پژوهش از رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی استفاده شد. جامعه هدف در فاز کیفی شامل کارشناسان ارشد و مدیران سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و سازمان امور عشایری استان کرمانشاه بودند که بعد از انجام مصاحبه با ده نفر اشباع نظری حاصل شد. پس از شناسایی محورهای اصلی؛ در فاز کمی، پرسشنامه‌ایی تهیه شد و با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ایی با انتساب متناسب از میان جامعه آماری که شامل کارکنان و کارشناسان دو سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و سازمان امور عشایری استان کرمانشاه، بین 148 نفر توزیع شد. قلمروجغرافیایی پژوهش: قلمرو مورد‌مطالعه این پژوهش عشایر استان کرمانشاه بوده است. یافته‌ها و بحث: محورهای اصلی شناسایی شده در فاز کیفی شامل بهره‌گیری از پتانسیل‌های طبیعی منطقه، بهرهگیری از امکانات، عوامل اجتماعی-فرهنگی، عوامل آموزشی و ترویجی، سیاستگذاریها و رشد اقتصادی و درآمدی بود. در فاز کمی میانگین متغیرها حدود 45/3 تا 18/4 بود که نشان میدهد وضعیت متغیرها از متوسط تا خوب متغیر است. نتایج بخش تحلیل عاملی ضمن تأیید برازش مدل نشان داد که بهرهگیری از امکانات، سیاستگذاریها، عوامل اجتماعی-فرهنگی و رشد اقتصادی و درآمدی، بهره‌گیری از پتانسیلهای طبیعی منطقه، و عوامل آموزشی و ترویجی به‌ترتیب با بار عاملی 65/0، 63/0، 58/0، 57/0، 59/0 و 62/0. بیشترین اهمیت را به ترتیب در تبیین مدل توسعه پایدار بومگردی عشایری داشتند و میتوانند این مدل را تبیین نمایند. نتایج: با این باور که افزایش توان اقتصادی، حفظ منابع زیست‌محیطی و حفاظت از میراث فرهنگی-اجتماعی سنگ بنای شکل‌گیری گردشگری پایدار است که رسالت اصلی آن دستیابی به توسعه پایدار است.؛ بوم‌گردی‌های عشایری یکی از مهم‌ترین حوزه های این رویکرد است. بر این اساس پژوهش حاضر با ارائه مدلی، مسیرهای اصلی توسعه بوم‌گردی‌های عشایری در استان کرمانشاه را شناسایی کرده است. بنابراین نتایج حاصل از این پژوهش می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری سیاست‌گذاران برای دستیابی به توسعه پایدار بوم‌گردی‌های عشایری باشد.

https://www.jsnap.ir/article_212166_d3de72f73561a3b029e06c9c6ab30fe6.pdf

انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 01 20 Examining the problems of local administrators in the last two decades (a case study of villages in the territory of nomads in Razvanshahr city) بررسی مشکلات مدیران محلی در دو دهه أخیر (مطالعه موردی: روستاهای قلمرو کوچ نشینان شهرستان رضوانشهر ) 55 66 213959 10.22034/jsnap.2025.452712.1093 FA فرزاد امدادی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ، گروه جغرافیا، واحد رشت،دانشگاه آزاد اسلامی ،رشت، ایران تیمور آمار دانشیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی ، رشت ، ایران 0000-0003-2709-402X محمد باسط قریشی استادیارگروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی ، رشت ، ایران Journal Article 2024 04 16 Introduction: Rural management and how it is done in Iran has a history of several centuries. On the one hand, the examination of this history contains significant points in the methods of village administration, and on the other hand, it is influenced by past experiences, and many problems are observed in the process of doing it. The purpose of the research: The present study under the title of analyzing the problems of local management in the villages of the nomadic territory of Razvanshahr city in the last two decades in 2018 identifies the existing problems of local management (villagers) in the villages of the nomadic territory of Razvanshahr city in the last two decades. Research methodology: The type of applied research and its method is a survey, the field information of which was collected through a questionnaire for members of the Islamic Council, villagers and people. The statistical population of the research includes 3 groups of heads and members of the Islamic Council, villagers and people, which includes 196, 75 and 380 people respectively. The geographical scope of the research: it has been investigated in the territory of the nomads of the surrounding villages of Razvanshahr city. Findings and discussion: Local administrators in the villages of the nomadic territory of Razvanshahr city have many problems in various environmental, administrative-organizational, legal, civil and social-cultural dimensions. Results: Razvanshahr city, in different dimensions, witnesses problems in rural management, which in order of importance are: ecological-environmental, administrative-organizational, legal, civil and social-cultural factors. In this regard, suggestions such as protecting the environment in the construction works, creating integrated and unified management, making changes in the sectoral activities in organizations in the direction of integration, examining the obstacles related to the participation of villagers and practical solutions to solve the problem, training, Those involved in development at three levels: general, non-specialized and specialized, building trust and increasing the social confidence of villagers, paying attention to public participation and creating innovation in management, reviewing and analyzing the current structure of village management, giving credit to the village assistance institution and increasing people's trust in They and... have been presented. مقدمه: مدیریّت روستایی و چگونگی آن در ایران چند قرن سابقه دارد. بررسى این سابقه از یک سو حاوى نکات قابل توجّه در روشهاى ادارۀ روستاهاست و از سوى دیگر متأثّر از تجربیّات گذشته است، و مشکلات زیادی در روند انجام آن مشاهده میشود. هدف پژوهش: مطالعه حاضر با هدف بررسی مشکلات مدیران محلی در دو دهه اخیر در روستاهای قلمرو کوچنشینان شهرستان رضوانشهر انجام شده است. روش‌شناسی تحقیق: پژوهش حاضر از نظر هدف؛ کاربردی و دارای ماهیت تفسیری و تحلیلی و از لحاظ روش در گروه پژوهشهای کیفی و کمی قرار دارد. به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش تئوری زمینهای و نرمافزار SPSS استفاده شده است. روش گردآوری اطلاعات نیز به دو صورت مطالعات اسنادی- کتابخانهای، مصاحبه و پرسشنامه بود. به منظور بررسی مشکلات مدیران محلی، از روش تئوری زمینهای استفاده شد و در نهایت با استفاده از آزمون تی تک نمونهای به شدت و میزان هر یک از مشکلات از دیدگاه جامعه محلی پرداخته شد. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو مکانی در پژوهش حاضر، سکونتگاههای روستایی قلمرو کوچنشینان رضوانشهر است. یافته ها و بحث: مشکلات موجود مدیریت در دو دهه اخیر در روستاهای رضوانشهر شامل: کمبود منابع مالی و اعتباری جهت پیادهسازی برنامههای عمرانی، ضعف در نظارت و کنترل بر عملکرد دهیاریها و شوراها، تعامل ضعیف با بخش خصوصی در جذب منابع مالی، تعارض منابع و رانت اطلاعاتی، ضعف لجستیک و امکانات جهت اجرا و پیشبرد طرحهای عمرانی و چالشهای اجتماعی است. نتایج: شهرستان رضوانشهر، در ابعاد مختلف، مشکلاتی را در مدیریت روستایی شاهد است که به ترتیب اهمیت عبارتند از: عوامل زیستمحیطی، اداری ـ سازمانی، حقوقی، عمرانی و اجتماعی ـ فرهنگی. در این راستا پیشنهاداتی نظیر حفاظت از محیط زیست در انجام امور عمرانی، ایجاد مدیریت یکپارچه و واحد، ایجاد تغییر در فعالیتهای بخشی در سازمانها در جهت یکپارچه سازی، بررسی موانع مربوط به مشارکت روستاییان و راهکارهای عملی حل مشکل، آموزش، دستاندرکاران توسعه در سه سطح عمومی، غیرتخصصی و تخصصی، اعتمادسازی و افزایش اطمینان اجتماعی روستاییان، توجه به مشارکت مردمی و ایجاد نوآوری در مدیریت، بررسی و تجزیه و تحلیل ساختار فعلی مدیریت روستا، اعتبار بخشی به نهاد دهیاری و افزایش اعتماد مردم به آنها و ... ارایه شده است.

https://www.jsnap.ir/article_213959_d703bd548aaf2bca6553301ad7d142cd.pdf

انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 01 20 Measuring the state of creativity indicators in the territory of nomads in Zahedan County سنجش وضعیت شاخص های خلاقیت در قلمرو کوچ نشینان شهرستان زاهدان 67 78 214360 10.22034/jsnap.2025.477512.1103 FA مهدی ریگی مطلق دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. غلامرضا میری دانشیارگروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. معصومه حافظ رضازاده دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. Journal Article 2024 09 08 Introduction: 21st century is the century of ideas and creativity. In this century, human creativity and his talent are considered the main drivers of economic, social and cultural development, and the ever-increasing competition of cities, regions and countries will increasingly depend on its cultivation, preservation and attraction. In this regard, creativity has gained many reflections in urban and regional studies and has added new concepts such as "creative class", "creative industries", "creative environment" and "creative city" to the planning literature. The purpose of this research is to Measuring the state of creativity indicators in the territory of nomads in Zahedan County. Methodology: The research method is descriptive-analytical and based on the collection of survey data. The main tool of data collection was the questionnaire. The structural and content validity of the questionnaire was confirmed by elites and its reliability was also confirmed with Cronbach's alpha greater than 0.70. The statistical population of the research is the residents of Zahedan city (770,800 people). The sample size was determined using Cochran's formula of 384 people. SPSS software was used for data analysis Geographical area of research: This research has been investigated in the territory of the nomads of Zahedan County. Results and discussion: The results of the t-test showed that the state of creativity indicators in the territory of the nomads of Zahedan city is not suitable with a value of 2.596 and the lowest average is related to the variable of creative services with a value of 2.017. Also, the correlation between the indicators of creativity in its realization is equal to 0.717, which is considered a direct correlation. Finally, prioritizing the status of creativity indicators using the Friedman test showed that the highest average is related to the creative class index with a value of 5.91 Conclusion: The results of the research confirm that the state of creativity indicators is inappropriate, and this inappropriateness has not only been effective in not realizing the creativity approach, but it is also effective in achieving sustainable development. Therefore, you should try to see and implement the principles of creativity in all stages of development. مقدمه: قرن ۲۱، قرن ایده‌ها و خلاقیت‌هاست. در این قرن خلاقیت انسان و استعداد او محرکه اصلی توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تلقی می‌گردد که رقابت روزافزون شهرها، مناطق و کشورها به‌طور فزاینده به پرورش، حفظ و جذب آن وابسته خواهد بود. در همین باره خلاقیت بازتاب‌های زیادی را در مطالعات شهری و منطقه‌ای به دست آورده است و مفاهیم جدیدی همچون «طبقه خلاق»، «صنایع خلاق»، «محیط خلاق» و «شهر خلاق» را به ادبیات برنامه‌ریزی افزوده است. هدف پژوهش: هدف این تحقیق، سنجش وضعیت شاخص‌های خلاقیت در قلمرو کوچ‌نشینان شهرستان زاهدان است. روش شناسی پژوهش: روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر گردآوری داده‌های پیمایشی است. ابزار اصلی گردآوری داده ها، پرسش نامه بوده است. روایی ساختاری و محتوایی پرسش نامه از طریق نخبگان تایید و پایایی آن نیز با آلفای کرونباخ بیشتر از ۷۰/۰ تایید شد. جامعه آماری تحقیق را ساکنان شهرستان زاهدان (۷۷۰۸۰۰ نفر) تشکیل داده‌اند. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۸۴ نفر تعیین شد. جهت تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS استفاده شد. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی پژوهش حاضر شامل، قلمرو کوچ‌نشینان شهرستان زاهدان می‌باشد. یافته‌ها و بحث: نتایج آزمون تی، نشان داد وضعیت شاخص‌های خلاقیت در قلمرو کوچ‌نشینان شهرستان زاهدان مناسب نیست در این زمینه بیشترین میانگین مربوط به شاخص طبقه خلاق (سرمایه انسانی خلاق) با مقدار ۵۹۶/۲ و کمترین میانگین مربوط به متغیر خدمات خلاق با مقدار ۰۱۷/۲ می‌باشد. همچنین همبستگی بین شاخص‌های خلاقیت در تحقق آن، برابر با ۷۱۷/۰ است که یک همبستگی مستقیم به شمار می‌آید. در نهایت اولویت‌بندی وضعیت شاخص‌های خلاقیت با استفاده از آزمون فریدمن نشان داد که بیشترین میانگین مربوط به شاخص طبقه خلاق با مقدار ۹۱/۵ می‌باشد. نتایج: نتایج تحقیق مؤید آن است که وضعیت شاخص‌های خلاقیت نامناسب است و این نامناسب بودن نه تنها در عدم تحقق رویکرد خلاقیت تأثیرگذار بوده است بلکه در راستای دستیابی توسعه پایدار نیز مؤثر است، لذا باید کوشید تا اصول خلاقیت در تمام مراحل توسعه دیده و اجرا شود.

https://www.jsnap.ir/article_214360_aba84b53f3dfd723635d16a4ed80c070.pdf

انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 01 20 Analysis of the lifestyle change of settled nomads in rural settlement development centers (study area: settled nomads of Khaf city) تحلیل تغییر سبک زندگی عشایراسکان یافته در کانون های توسعه اسکان روستایی (مورد مطالعه: عشایر اسکان یافته شهرستان خواف) 79 96 214795 10.22034/jsnap.2025.489231.1107 FA حمدالله سجاسی قیداری دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. داوود مهدوی استادیار گروه آموزش جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی و انسانی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، فاطمه اکبری کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Journal Article 2024 11 17 ABSTRACT Introduction: Different human societies have unique lifestyles based on assets, available resources, environmental conditions, social environment, and cultural background. But the change in the living conditions due to migration and... can be the basis for changes in the lifestyle and in some cases it is indicative of the transition from one style to another. One of the communities where these changes in their lifestyles can be observed is settled nomadic communities. The purpose of the research: The current research was conducted with the aim of investigating and analyzing the change in the lifestyle of the nomads settled in the village. Research methodology: In order to achieve the goal of the research, descriptive-analytical methodology was used through documentary study and survey (researcher-made questionnaire). The statistical population of the research is made up of 200 people from settled nomadic households in Khaf city. To collect data, a stratified random sampling method was used with a researcher-made questionnaire based on the indicators and components of the three dimensions of change in lifestyle from the theoretical literature. The reliability of the measurement tool was confirmed by calculating Cronbach's alpha coefficient (0.993). The geographical scope of the research: The geographical scope of the research includes the biome of settled nomads in Khaf city, one of the five tribal biome of Razavi Khorasan province, which has five development centers of nomadic settlements, Baniabad, Kalshor, Deh Khatib, Chah Zul and Imam Ali. Findings and Discussion: The findings of this research, using the one-sample T-test, indicate that the change in the lifestyle of the settled nomads in all variables are higher than the desired level (numerical mean of 3), which indicates that this change after Settlement of nomads has taken place in all dimensions. Results: The results of the research using the Kupras prioritization model showed that among the studied villages, Nehor village with the highest score is in the first place, Deh Khatib village is in the second place, and Kalshor village is in the lowest place of change in lifestyle. مقدمه: جوامع مختلف انسانی بر اساس دارایی‌ها، منابع در دسترس، شرایط محیطی، محیط اجتماعی، پیشینه فرهنگی دارای سبک‌های زندگی منحصر به فرد میباشند. اما تغییر وضعیت در شرایط زندگی به واسطه مهاجرت و... می‌تواند زمینه ساز تغییراتی در سبک زندگی باشد و در شرایطی نیز گویای گذار از سبکی به سبک دیگر است. یکی از جوامعی که این تغییرات در سبک زندگی آنان را می‌توان مشاهده نمود، جوامع عشایری اسکان یافته می‌باشد. هدف پژوهش: پژوهش حاضر، با هدف بررسی و تحلیل تغییر در سبک زندگی عشایر اسکان یافته در روستا انجام شد. روش‌شناسی تحقیق: برای رسیدن به هدف پژوهش از روش‌شناسی توصیفی- تحلیلی مبتنی بر مطالعات اسنادی و پیمایشی(پرسشنامه محقق ساخته) استفاده شد. جامعه آماری پژوهش را 209 نفر از خانوارهای عشایری اسکان یافته شهرستان خواف تشکیل داده‌اندکه با روش نمونه گیری تصادفی طبقهای انتخاب شدند. تحلیل دادهها در دو سطح توصیفی و استنباطی و با استفاده از آزمون‌های آماری تی‌تک نمونه‌ایی، خی‌دو، فریدمن و نیز مدل اولویت‌بندی کوپراس انجام گرفته است. پایایی ابزار اندازه‌گیری با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (850/0) تأیید شد. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی تحقیق شامل زیستبوم عشایر اسکان یافته شهرستان خواف یکی از پنج زیستبوم ایلخانی استان خراسان رضوی می‌باشد که دارای شش کانون توسعه اسکان عشایر بنیاباد، کالشور، ده خطیب، چاه زول، نهور و موسی‌آباد می‌باشد. یافته‌ها و بحث: یافته‌های این پژوهش با استفاده از آزمون T تک نمونه‌ای حاکی از آن است که تغییر سبک زندگی عشایر اسکان یافته در همه متغیرها بالاتر از سطح مطلوب (میانگین عددی 3) هستند که نشانگر این است که این تغییر بعد از اسکان عشایر در همه ابعاد صورت گرفته است. نتایج: نتایج تحقیق با استفاده از مدل اولویت‌بندی کوپراس نشان داد که بین روستاهای مورد مطالعه، روستای نهور با بیشترین امتیاز در رتبه اول و روستای ده خطیب در رتبه دوم و روستای کالشور در پایین‌ترین رتبه تغییر در سبک زندگی قرار دارند.

https://www.jsnap.ir/article_214795_38cfa3386ce62801d0d276679cf7fe59.pdf

انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 01 20 The impact of social capital on the development of local communities (case of study: nomadic community of Chaharmahal and Bakhtiari province) تاثیر سرمایۀ اجتماعی بر توسعۀ اجتماعات محلی (مورد مطالعه: جامعۀ عشایری استان چهارمحال و بختیاری) 97 110 220038 10.22034/jsnap.2025.510451.1114 FA نوید غریب شاهی کارشناسی ارشد، گروه ترویج، ارتباطات و توسعۀ روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. 0009-0009-8400-0502 محمّد بادسار دانشیار، گروه ترویج، ارتباطات و توسعۀ روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران 0000-0002-0264-9116 شادعلی توحیدلو استادیار گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. مهدی قاسمی استادیار، گروه ترویج، ارتباطات و توسعۀ روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران Journal Article 2025 03 04 Introduction: Nomadic communities are among those societies that, due to their specific historical, cultural, and social characteristics, are recognized as distinct and dynamic social units. These communities, with their history and culture, have become essential elements in Iranian culture and play a significant role in the social and economic development of the region and the country. Today, an important point that must be considered for the development of local communities is the role of social capital. Purpose of the research: This research aims to analyze the role of social capital in developing local communities within nomadic societies. Methodology: This study's statistical population consisted of the nomads of Chaharmahal and Bakhtiari Province, with 264 individuals selected as the statistical sample. To increase accuracy, 300 heads of nomadic households were surveyed. The questionnaire's reliability was examined using Cronbach's alpha test, resulting in a coefficient of 0.73, which was confirmed. The collected data were analyzed using SPSS and AMOS software. Geographical area of research: The geographical area of this study encompasses the nomadic regions of Chaharmahal and Bakhtiari Province, mainly at the level of the Bakhtiari tribe. Results and discussion: Based on the results of the correlation test, there was a significant correlation between the individual, family, and economic characteristics of respondents and various dimensions of local community development within the nomadic society. It was also determined that among social factors, interactions, cohesion, social participation, and social trust had a positive and significant impact on the development of the local community of nomadic society in Chaharmahal and Bakhtiari Province. Conclusion: Based on the findings, social capital plays a crucial role in enhancing cooperation, productivity, and resilience in the development of local communities in Chaharmahal and Bakhtiari Province. This enables the nomadic community to manage socially and economically develop and improve infrastructure through mutual cooperation based on shared values and norms, focusing on social capital. Various forms of sharing and participation in the community can ensure local communities' development and long-term capacity. مقدمه: جوامع عشایری از جمله جوامعی هستند که به دلیل ویژگی‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی خاص خود، به عنوان یک واحد اجتماعی متمایز و پویا شناخته می‌شوند. این جوامع با تاریخ و فرهنگ خود، به یکی از عناصر مهم و اساسی در فرهنگ ایرانی تبدیل شده‌اند و نقش مهمی در توسعۀ اجتماعی و اقتصادی منطقه و کشور دارند. امروزه، نکتۀ مهمی که برای توسعه جوامع محلی باید مورد توجه قرار گیرد، نقش سرمایۀ اجتماعی است. هدف پژوهش: این پژوهش با هدف تحلیل نقش سرمایۀ اجتماعی بر توسعۀ اجتماعات محلی در جامعۀ عشایری صورت پذیرفته است. روش شناسی تحقیق: جامعۀ آماری این پژوهش، عشایر استان چهارمحال‌ و بختیاری بودند، که تعداد 264 نفر به عنوان نمونۀ آماری انتخاب گردید و به منظور افزایش دقت در نهایت تعداد 300 نفر سرپرست خانوار عشایری مورد پرسشگری قرار گرفتند. پایایی پرسشنامه با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ، بررسی (73/0) و تایید شد. دادههای گردآوریشده با استفاده از نرمافزار SPSS و AMOS مورد تحلیل قرار گرفتند. قلمروجغرافیایی پژوهش: قلمروی جغرافیایی پژوهش حاضر، مناطق عشایری استان چهارمحال و بختیاری و به طور عمده در سطح ایل بختیاری میباشد. یافته ها و بحث: بر اساس نتایج آزمون همبستگی، میان ویژگیهای فردی، خانوادگی و اقتصادی پاسخگویان با برخی ابعاد مختلف توسعۀ اجتماع محلی جامعۀ عشایری همبستگی معنیداری وجود داشت. همچنین، مشخص گردید، در بین عوامل اجتماعی تعاملات، انسجام و همبستگی، مشارکت اجتماعی و اعتماد اجتماعی دارای تاثیر مثبت و معنیداری بر توسعۀ اجتماع محلی جامعۀ عشایری در استان چهارمحال‌ و بختیاری بودند. نتایج: بر اساس یافتهها میتوان نتیجه گرفت که سرمایۀ اجتماعی با تقویت همکاری، بهرهوری و تابآوری، نقش مهمی در توسعۀ جوامع محلی استان چهارمحال و بختیاری ایفا میکند. این امر جامعهی عشایری را قادر میسازد تا بهرهبرداری، توسعۀ اجتماعی و اقتصادی و زیرساختها را از طریق همکاری متقابل بر اساس ارزشها و هنجارهای مشترک با تمرکز بر سرمایۀ اجتماعی از طریق اشکال مختلف اشتراکگذاری و مشارکت در جامعه، جوامع محلی میتواند توسعه و ظرفیت بلندمدت خود را تضمین کند.

https://www.jsnap.ir/article_220038_6722296ef7e4dce0a27f5b9057283a83.pdf

انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 01 20 Analysis of the Economic and Social Impacts of Climate Change on the Livelihood and Culture of the Bakhtiari Tribe تحلیل تأثیرات اقتصادی و اجتماعی تغییرات اقلیمی بر معیشت و فرهنگ ایل بختیاری 111 128 220039 10.22034/jsnap.2025.495316.1110 FA مهران حافظی بیرگانی استادیار گروه حسابداری، واحد مسجد سلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجد سلیمان، ایران بهرام نیک بخش استادیار گروه جامعه شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-5861-5281 Journal Article 2024 12 22 Introduction: Climate change, as one of the greatest challenges of the current century, has profound impacts on the lives of humans and various societies. The Bakhtiari tribe, with its rich culture and deep dependence on natural resources, has been severely affected by these changes, especially in terms of its livelihood and lifestyle. This research analyzes the economic and social impacts of climate change on the livelihood and culture of the Bakhtiari tribe. Research Objective: The aim of this research is to identify and analyze the economic and social impacts of climate change on the livelihood and culture of the Bakhtiari tribe. This research attempts to examine the various dimensions of these impacts and provide solutions to reduce damage and improve the livelihood and cultural situation of this tribe. Research Methodology: This research is conducted using a survey and quantitative method. Data are collected through standard questionnaires and structured interviews. The statistical population includes members of the Bakhtiari tribe in different regions of Chaharmahal and Bakhtiari province. Data analysis will be performed using statistical software such as SPSS to identify the relationship between different variables. Geographical scope of the study: The geographical scope of this study includes various regions of Chaharmahal and Bakhtiari province where the Bakhtiari tribe lives. These regions include mountainous areas and vast plains that are known as the main habitat of this tribe. Findings and discussion: Initial results show that climate change has led to a decrease in water resources, changes in rainfall patterns, and an increase in temperature, which in turn have negatively affected agriculture, animal husbandry, and other economic activities of the Bakhtiari tribe. Climate change has also caused changes in the cultural and social patterns of this tribe. Results: The results of this study show that climate change not only harms the livelihoods of the Bakhtiari tribe, but also affects its social and cultural structure. In order to reduce these impacts, it is necessary to implement natural resource management and sustainable development programs in these areas. Also, increasing public awareness about climate change and its impacts on daily life can help strengthen the resilience of this tribe. مقدمه: تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های قرن حاضر، تأثیرات عمیقی بر زندگی انسان‌ها و جوامع مختلف دارد. ایل بختیاری، با فرهنگ غنی و وابستگی عمیق به منابع طبیعی، به‌ویژه در زمینه معیشت و شیوه زندگی خود، به شدت تحت تأثیر این تغییرات قرار گرفته است. این تحقیق به تحلیل تأثیرات اقتصادی و اجتماعی تغییرات اقلیمی بر معیشت و فرهنگ ایل بختیاری پرداخته شده است. هدف پژوهش: هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل تأثیرات اقتصادی و اجتماعی تغییرات اقلیمی بر معیشت و فرهنگ ایل بختیاری است. این تحقیق سعی دارد تا ابعاد مختلف این تأثیرات را بررسی کرده و راهکارهایی برای کاهش آسیب‌ها و بهبود وضعیت معیشتی و فرهنگی این ایل ارائه دهد. روش‌شناسی تحقیق: این تحقیق به روش پیمایشی و کمی انجام گردید. همچنین، داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های استاندارد و مصاحبه‌های ساختاریافته جمع‌آوری شده است. جامعه آماری شامل 300 نفر از اعضای ایل بختیاری در مناطق مختلف استان چهارمحال و بختیاری است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری مانند SPSS انجام شده است تا ارتباط بین متغیرهای مختلف شناسایی شود. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این پژوهش شامل مناطق مختلف استان چهارمحال و بختیاری است که ایل بختیاری در آن زندگی می‌کند. این مناطق شامل مناطق کوهستانی و دشت‌های وسیع است که به‌عنوان زیستگاه اصلی این ایل شناخته می‌شوند. یافته‌ها و بحث: نتایج اولیه نشان داد که تغییرات اقلیمی در چند سال اخیر، منجر به کاهش منابع آب، تغییر الگوهای بارندگی و افزایش دما شده است که این عوامل به نوبه خود بر کشاورزی، دامداری و سایر فعالیت‌های اقتصادی ایل بختیاری از جمله کوچ نشینی تأثیر گذاشته‌اند. چرا که، تغییرات اقلیمی در مناطق یییلاقی و قشلاقی باعث تغییر در الگوهای فرهنگی و اجتماعی به خصوص یکجانشینی این ایل شده است. نتایج: نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی نه تنها به معیشت ایل بختیاری آسیب می‌زند، بلکه بر ساختار اجتماعی و فرهنگی آن نیز تأثیرگذار است. به‌منظور کاهش این تأثیرات، لازم است که برنامه‌های مدیریت منابع طبیعی و توسعه پایدار در این مناطق اجرا شود. همچنین، افزایش آگاهی عمومی درباره تغییرات اقلیمی و تأثیرات آن بر زندگی روزمره می‌تواند به تقویت تاب‌آوری این ایل کمک کند.

https://www.jsnap.ir/article_220039_cbcb42a7e4c2c204961e4fb05ac3a45a.pdf

انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 01 20 Investigating the barriers to women's employment in villages in the nomadic territory (case study of Sukhso Hashem village in North Khorasan) بررسی موانع اشتغال زنان روستاهای مناطق در قلمرو کوچ نشینی (مورد مطالعه: روستای سوخسو هاشم در خراسان شمالی) 129 140 221303 10.22034/jsnap.2025.437748.1089 FA حسن پارسی پور استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران. 0009-0005-8058-5874 محمد احمدی استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران. Journal Article 2024 01 26 Introduction: The role of employment in the dynamics of human life is irrefutable and it can be considered as the center of communication between human and society. Since villages play an important role in the development of third world countries , the most important field that can cause rural development is the employment of women. In fact, creating employment and entrepreneurship is one of the most important challenges for policymakers in the sustainable development of rural areas. Purpose of the research: The goal of this research; Knowing the economic situation and employment of women in the villages nomadic areas of North Khorasan province and subsequently knowing the factors affecting the improvement of women's employment in these areas. Research methodology: The current research, in terms of its purpose, includes applied research and in terms of its nature and method, it is descriptive-analytical. In terms of the method of data collection and analysis, this research has used the rural participation assessment (PRA) methods. Geographical area of research: The village of Sokhso Hashem located in the border province of North Khorasan in an area in the nomads territory of the northeast of the country in 1402 has a population of 1531 people and is facing an increase in population. Results and discussion: According to the results of the analysis, the average obtained is 27.76, shows that economic and financial obstacles are one of the most important obstacles to women's creating employment. The average obtained about the individual situation is 22.69, individual obstacles have less effect on the creating employment of rural. Conclusion : the based on the advantages, potentials, strategies are Facilitation and effective training in villages, create festivals, competitions and village markets for rural products, process of obtaining skills and business licenses, prevent raw sales and complete the value chain of village products, stablishing of women's micro credit funds. مقدمه: نقش اشتغال در پویایی زندگی انسان انکارناپذیر است و از آنجاکه روستاها نقش مهمی در توسعه کشورهای جهان سوم بازی می‌کنند، مهمترین زمینه برای توسعه روستایی، اشتغال زنان است. در واقع این اشتغالزایی است که از مهمترین چالش‌های سیاست‌گذاران در توسعه پایدار مناطق روستایی محسوب میشود. هدف پژوهش: هدف از این پژوهش؛ شناخت وضعیت اقتصادی و اشتغال زنان روستاهای مناطق کوچنشین خراسان شمالی و شناخت عوامل مؤثر بر بهبود اشتغال آنان می باشد. روش شناسی تحقیق: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش ، توصیفی- تحلیلی می‌باشد. از نظر روش‌ گردآوری اطلاعات، از مصاحبه و ارزیابی مشارکت روستایی ( PRA) و برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از نرمافزار SPSS و آزمون‌های آمار استنباطی (آزمون تی- تک‌نمونه‌ای) و توصیفی (میانگین) استفاده شده است. قلمروجغرافیایی پژوهش: مورد مطالعه این پژوهش، روستای سوخسو هاشم در منطقه مرزی شمال استان خراسان شمالی، شهرستان راز و جرگلان میباشد. نمونه‌گیری این پژوهش از نوع گلوله‌برفی است و سعی شد با این روش، تمام زنان کارآفرین، متخصص و یا علاقمند به اشتغالزایی (68 نفر) شناسایی و مورد مصاحبه قرار گیرند. یافته ها و بحث: طبق مطالعات پژوهش، در بعد اقتصادی-مالی، روستای سوخسوهاشم بیشترین مشکل را در خصوص اشتغال زنان داراست و این مشکل را در بعد اجتماعی-فرهنگی، به خوبی شاهدیم. در بعد فردی، مانع عمده ای مشاهده نمی شود و در بعد نهادی-قانونی، شاهد عدم هماهنگی بین اداری و نهادی هستیم. نتایج: براساس مزیت‌ها و محدویت‌های روستایی، راهبردهایی مثل تسهیلگری و آموزش ، ایجاد بازارچه‌ها و روستابازارها، تسهیل روند ادارای اخذ مجوزهای مشاغل، پوشش بیمه‌ای مناسب، ایجاد صندوق‌های اعتباری خرد و ترویج فرهنگ کار و تلاش پیشنهاد میگردد.

https://www.jsnap.ir/article_221303_d15cb2bfc4e6ec5304d139db743779da.pdf

انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 01 20 Production of buttermilk enriched with vitamin D3 and vitamin C and its effect on bacteria Clostridium difficile with the possibility of using it in the production of buttermilk of Iranian nomads تولید دوغ غنی‌شده با ویتامینD3 و ویتامینC و بررسی اثر آن بر باکتری کلستریدیوم دیفیسل با امکان بهره‌گیری از آن در تولید دوغ کوچ‌نشینان ایران 141 156 222093 10.22034/jsnap.2025.507055.1112 FA فاروق مولائی هشجین دکترای حرفه ای دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مریم عطایی استادیار گروه دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. حسن حامدی استادیار گروه دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. سید امیر علی انوار استادیار گروه دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2025 02 16 Introduction: Gastrointestinal infections are one of the most important health challenges worldwide. One of the main causes of these infections is the bacterium Clostridium difficile, which can cause serious problems such as colitis, intestinal inflammation, and severe diarrhea. Common treatment methods include the use of antibiotics, which face problems such as bacterial resistance and side effects. Therefore, the need for new and effective strategies to deal with these infections is felt. Purpose of the research: The purpose of this research is to investigate the effect of nanoemulsions containing vitamin C and D3 on the growth of Clostridium difficile bacteria. This research was conducted with the aim of investigating the ability to inhibit the growth of Clostridium difficile bacteria and improve intestinal health through the use of nanoemulsions containing vitamin C and D3. Methodology: To investigate the effects of nanoemulsion on bacterial growth, mice were divided into three groups: the control group that received only bacterial suspension, the first group that received empty buttermilk with bacteria, and the second group that received buttermilk containing vitamin C and D3 nanoemulsion with bacteria. and the second group that received buttermilk containing vitamin C and D3 nanoemulsion along with bacteria. After 14 days, stool samples were collected from all groups and cultured on CCFA culture medium. Nanoemulsions were evaluated using different techniques including Dynamic Light Scattering (DLS) and zeta potential determination. Results and discussion: The results showed that the nanoemulsion containing vitamin C and D3 has the ability to inhibit the growth of Clostridium difficile bacteria, so that the second group showed the lowest number of bacterial colonies. The histopathological analysis of the intestines of mice also showed that the vitamin nanoemulsion can cause significant changes in the tissue structure of the intestine. In the treatment group, a decrease in the density of the submucosal layers and a uniform distribution of goblet cells and lymphocytes in the mucosal layers were observed, which can show the improvement of the intestinal inflammatory condition and the reduction of inflammatory activity. These findings show that vitamin C and D3 nanoemulsion can act as an effective component in intestinal structural and inflammatory changes. Conclusion: The results of this research suggest that nanoemulsions containing vitamin C and D3 can be used as a new and effective solution to control and prevent gastrointestinal infections and improve intestinal health. In addition, this research can lay the foundation for more research in the field of using nanoemulsions and natural compounds in the treatment of intestinal and infectious diseases. مقدمه: عفونت‌های معده-روده‌ای یکی از چالش‌های بهداشتی مهم در سراسر جهان به شمار می‌روند. یکی از اصلی‌ترین عوامل این عفونت‌ها، باکتری کلستریدیوم دیفیسیل است که می‌تواند باعث مشکلات جدی مانند کولیت، التهاب روده و اسهال شدید شود. روش‌های درمانی متداول شامل استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها است که با مشکلاتی همچون مقاومت باکتریایی و عوارض جانبی مواجه هستند. بنابراین، نیاز به راهکارهای جدید و مؤثر برای مقابله با این عفونت‌ها احساس می‌شود. هدف پژوهش: هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر نانوامولسیون‌های حاوی ویتامین C و D3 بر رشد باکتری کلستریدیوم دیفیسیل پرداخته است.این تحقیق با هدف بررسی توانایی مهار رشد باکتری کلستریدیوم دیفیسیل و بهبود وضعیت سلامت روده‌ای از طریق استفاده از نانوامولسیون‌های حاوی ویتامین C و D3 انجام شد. روش شناسی تحقیق: برای بررسی اثرات نانوامولسیون بر رشد باکتری، موش‌های سوری به سه گروه تقسیم شدند: گروه شاهد که فقط سوسپانسیون باکتری دریافت کردند، گروه اول که دوغ خالی به همراه باکتری دریافت کردند و گروه دوم که دوغ حاوی نانوامولسیون ویتامین C و D3 به همراه باکتری دریافت کردند. پس از 14 روز، نمونه‌های مدفوع از تمامی گروه‌ها جمع‌آوری و بر روی محیط کشت اختصاصی CCFA کشت داده شد. نانوامولسیون‌ها با استفاده از تکنیک‌های مختلف از جمله Dynamic Light Scattering (DLS) و تعیین پتانسیل زتا مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته ها و بحث: نتایج نشان داد که نانوامولسیون حاوی ویتامین C و D3 توانایی مهار رشد باکتری کلستریدیوم دیفیسیل را دارد، به‌طوری که گروه دوم کمترین تعداد کلونی باکتری را نشان داد.تحلیل هیستوپاتولوژیک روده موش‌ها نیز نشان داد که نانوامولسیون ویتامینی می‌تواند تغییرات معنی‌داری در ساختار بافتی روده ایجاد کند. در گروه درمان، کاهش تراکم لایه‌های زیرمخاط و توزیع یکنواخت سلول‌های گابلت و لنفوسیت در لایه‌های مخاطی مشاهده شد که می‌تواند بهبود وضعیت التهابی روده و کاهش فعالیت التهابی را نشان دهد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که نانوامولسیون ویتامین C و D3 می‌تواند به عنوان یک مولفه موثر در تغییرات ساختاری و التهابی روده عمل کند. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق پیشنهاد می‌کند که نانوامولسیون‌های حاوی ویتامین C و D3 می‌توانند به عنوان یک راهکار جدید و مؤثر در کنترل و پیشگیری از عفونت‌های معده-روده‌ای و بهبود وضعیت سلامت روده‌ای مورد استفاده قرار گیرند. به علاوه، این تحقیق می‌تواند زمینه‌ساز تحقیقات بیشتری در زمینه استفاده از نانوامولسیون‌ها و ترکیبات طبیعی در درمان بیماری‌های روده‌ای و عفونی باشد.

https://www.jsnap.ir/article_222093_cc2e669ba01e5a50109a6a8e1b9809ae.pdf

انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 4 2 2025 06 02 Measuring the Adaptive Capacity of Nomadic Resource Users to Climate Change (A Case Study of the Wintering Grounds in Dashtestan District, Bushehr Province) سنجش ظرفیت سازگاری بهره برداران عشایری در مواجهه با تغییرات اقلیمی ( منطقه مورد مطالعه: مراتع قشلاقی شهرستان دشتستان استان بوشهر) 157 170 222308 10.22034/jsnap.2025.515065.1115 FA حمیدرضا رستم مراددوقزلو گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. مهدی قربانی گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0001-6891-8369 حمیدرضا ناصری گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. علی طویلی گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. سارا جلیلیان گروه ترویج و آموزش کشاورزی پایدار، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2025 04 05 ABSTRACT Introduction Climate change is one of the most pressing challenges of the 21st century, with widespread impacts on human societies and ecosystems. Among the most vulnerable groups are rangeland users, particularly nomadic pastoralists and traditional livestock herders. Rangelands play a critical role in biodiversity conservation, livestock forage provision, and soil stabilization. However, climate change has significantly reduced vegetation quality and coverage, accelerated soil erosion, and diminished rangeland productivity. These environmental changes pose serious threats to nomadic livelihoods while weakening their adaptive capacity. Methodology This study employed a descriptive-analytical approach based on field surveys. Data were collected through questionnaires and semi-structured interviews with representatives of nomadic beneficiaries. The statistical population consisted of approximately 20,000 nomads in the Dashtestan region. The sample size included 79 individuals from the fifth-term nomadic councils of the Rahimlou and Shesh Bolouki clans of the Qashqai tribe, selected through purposive sampling as a complete sample. Geographical area of research The geographical scope of this research is the winter pasture (Qeshlaq) region of Dashtestan County in Bushehr Province. Situated in southern Iran, this area is characterized by a hot and arid climate. The rangelands of this region play a vital role in providing forage for livestock among nomadic communities, as they rely on these pastures for grazing their herds during the winter season. Results and discussion the findings revealed that nomadic users in the Qeshlaq region perceived the most significant impacts of climate change in the form of "reduced precipitation," "decline and drying of surface water sources," and "decreased vegetation cover." In contrast, factors such as "changes in the timing and location of winds" and the "emergence of new insects and pests" were considered less significant. Furthermore, using a scale from 1 (very weak) to 5 (very strong), the average adaptive capacity of the users was assessed as follows: economic dimension – 1.76, social dimension – 2.14, infrastructure – 2.34, knowledge – 2.41, and institutional/governance – 2.00. The overall average adaptive capacity was 2.13, indicating a moderate level of adaptive capacity within this community in the face of climate change. Conclusion The results of the study indicate that enhancing the adaptive capacity of nomads in the winter pasture (Qeshlaq) regions requires a multifaceted approach. Key strategies include increasing governmental financial and technical support, developing essential infrastructure, improving access to informational and educational resources, and strengthening economic diversification among beneficiaries. Implementing these measures can significantly improve their resilience to the impacts of climate change. Key words: Adaptive Capacity, Climate Change, Dashtestan District, Rangeland, Qashqai Nomads. مقدمه: تغییرات اقلیمی یکی از چالش‌های بزرگ قرن بیست‌ویکم است که تأثیرات گسترده‌ای بر جوامع انسانی و اکوسیستم‌ها دارد. یکی از گروه‌هایی که بیشترین آسیب را از این تغییرات متحمل می‌شوند، بهره‌برداران مرتع مانند عشایر و دامداران سنتی هستند. مراتع نقش اساسی در حفظ تنوع زیستی، تأمین علوفه دام و تثبیت خاک دارند. اما تغییرات اقلیمی موجب کاهش کیفیت و کمیت پوشش گیاهی، افزایش فرسایش خاک و کاهش ظرفیت تولید مراتع شده که چالش‌های جدی برای معیشت عشایر ایجاد کرده و ظرفیت سازگاری آنها را تحت تاثیر قرار داده است. هدف پژوهش: هدف این پژوهش، سنجش ظرفیت سازگاری بهره‌برداران عشایری در مواجهه با تغییرات اقلیمی در منطقه قشلاقی شهرستان دشتستان واقع در استان بوشهر است. روش‌شناسی تحقیق: این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر پیمایش میدانی انجام شده است. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته از نمایندگان بهره‌برداران عشایری جمع‌آوری شدند. جامعه آماری شامل عشایر منطقه دشتستان (20000 نفر) بود. حجم نمونه پژوهش شامل 79 نفر از شوراهای عشایری دوره پنجم طوایف رحیملو و شش بلوکی از ایل قشقایی می‌باشد که به روش نمونه‌گیری هدفمند و به صورت نمونه کامل می‎‌باشد. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این پژوهش منطقه قشلاقی شهرستان دشتستان در استان بوشهر است. این منطقه در جنوب ایران واقع شده و از نظر اقلیمی، دارای آب‌وهوای گرم و خشک است. مراتع این منطقه از نظر تأمین علوفه دام برای جوامع عشایری اهمیت زیادی دارند چرا که در طول زمستان به چرای دام‌های خود در این منطقه می‌پردازند. یافته ها و بحث: نتایج پژوهش نشان داد بهره‌برداران منطقه قشلاقی بیشترین تاثیر تغییرات اقلیمی را در«کمبود بارش‌ها» «کم‌آب شدن و خشک شدن منابع آب سطحی» و «کاهش پوشش گیاهی» درک کرده‌اند، در حالی که عواملی مانند «تغییر در زمان و مکان بادها» و «ظهور حشرات و آفات جدید» کمترین اهمیت را از نظر آن‌ها داشته‌اند. همچنین با در نظر گرفتن وضعیت خیلی ضعیف(عدد1) تا خیلی خوب(عدد5)، میانگین ظرفیت سازگاری بهره برداران در بعد اقتصادی 76/1، اجتماعی 14/2، زیرساخت 34/2، دانش 41/2 و دولت 2 بوده و میانگین کلی ظرفیت سازگاری نیز 13/2 می‌باشد که نشان دهنده ظرفیت سازگاری متوسط این جامعه در مواجهه با تغییرات اقلیمی می‌باشد. نتایج: پژوهش نشان داد که برای بهبود ظرفیت سازگاری عشایر منطقه قشلاقی، باید بر افزایش حمایت‌های مالی و فنی دولت، توسعه زیرساخت‌های اساسی، بهبود دسترسی به منابع اطلاعاتی و آموزشی و تقویت تنوع اقتصادی بهره‌برداران تمرکز شود تا تاب‌آوری آن‌ها در برابر تغییرات اقلیمی بهبود یابد.

https://www.jsnap.ir/article_222308_0eb3900e45e142f2508030812e9abbaa.pdf