انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان 2821-0530 5 2 2026 01 21 Nomadic Territory and Desert Space in Iran: An Analysis of the Representation of Tribal Life in The Teacher of the Nomadic Land قلمرو کوچ‌نشین و فضای بیابان در ایران: تحلیلی از بازنمایی زندگی ایلی در اثر آموزگار سرزمین عشایر 61 70 242769 10.22034/jsnap.2026.579444.1137 FA بهزاد پورقریب دانشیار زبان و ادبیات انگلیسی، گروه مترجمی زبان انگلیسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0000-0002-6162-7312 Journal Article 2026 04 24 Introduction: The novel The Teacher of the Nomadic Land by Danial Niri, focusing on nomadic life in Iran, offers a distinct representation of fluid territories, desert space, and tribal (pastoral) life. The main issue of this study is to examine how space, movement, and territory are represented in this literary work. Objectives: This study analyzes the representation of nomadic territory, the role of desert space in shaping tribal identity, and the relationship among mobility, social organization, and interaction with external structures in the novel. Methodology: This research adopts a descriptive–analytical approach based on close textual reading of the novel. It draws on the theoretical perspectives of Anatoly Khazanov, particularly his work Nomads and the Outside World, to analyze the concepts of nomadism, territory, and their relation to social structures. Geographical Context: The study focuses on the desert spaces and nomadic ecosystems of Iran as represented in the novel, with particular attention to tribal regions and migration routes. Results and Discussion: The findings indicate that the desert is portrayed not merely as a geographical backdrop but as an active, lived space shaping identity and social organization. Territory is fluid in nature and defined through movement and migratory routes. Movement itself functions as the organizing principle of nomadic life, forming the basis of identity and social order. Furthermore, the relationship between humans and nature is depicted as deeply intertwined, while interactions with external structures are represented through a tension between “fixity” and “fluidity.” Conclusion: Overall, the study demonstrates that the novel represents nomadism not simply as a way of life, but as a mode of organizing space and identity. Within this framework, the desert plays a key role in shaping lived tribal experience and the concept of territory, offering a new perspective on nomadic life in contemporary literature. مقدمه: رمان «آموزگار سرزمین عشایر» اثر دانیال نیری با تمرکز بر زیست کوچ‌نشینی در ایران، بازنمایی متفاوتی از قلمروهای سیال، فضای بیابانی و زندگی ایلی ارائه می‌دهد. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی چگونگی بازنمایی فضا، حرکت و قلمرو در این اثر ادبی است. هدف پژوهش: هدف این پژوهش، تحلیل نحوه بازنمایی قلمرو کوچ‌نشین، نقش فضای بیابان در شکل‌دهی به هویت ایلی و تبیین رابطه میان جابه‌جایی، سازمان اجتماعی و تعامل با ساختارهای بیرونی در رمان مورد نظر است. روششناسی تحقیق: این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه خوانش متنی رمان انجام شده و از دیدگاه‌های آناتولی خازانوف و اثر نظری او عشایر و دنیای بیرون برای تحلیل مفهوم کوچ‌نشینی، قلمرو و رابطه آن با ساختارهای اجتماعی استفاده کرده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این پژوهش ناظر بر فضاهای بیابانی و زیست‌بوم‌های کوچ‌نشینی ایران است که در رمان بازنمایی شده‌اند و به‌ویژه بر مناطق ایلی و مسیرهای کوچ تمرکز دارد. یافته ها و بحث: نتایج نشان می‌دهد که بیابان فضایی کنش‌مند و زیسته است که در شکل‌دهی به هویت و سازمان اجتماعی نقش دارد. قلمرو ماهیتی سیال دارد و از طریق حرکت و مسیرهای کوچ تعریف می‌شود. حرکت نیز به‌عنوان اصل سازمان‌دهنده زندگی ایلی، بنیان شکل‌گیری هویت و نظم اجتماعی است. همچنین رابطه انسان و طبیعت درهم‌تنیده بوده و تعامل با ساختارهای بیرونی در قالب تقابل میان «ثبات» و «سیالیت» بازنمایی می‌شود. نتیجه گیری: در مجموع، این پژوهش نشان می‌دهد که رمان مورد بررسی، کوچ‌نشینی را نه صرفاً یک سبک زندگی، بلکه به‌عنوان شیوه‌ای از سازمان‌دهی فضا و هویت بازنمایی می‌کند. در این چارچوب، بیابان نقش کلیدی در شکل‌گیری تجربه زیسته ایلی و مفهوم قلمرو ایفا می‌کند و خوانشی نو از زندگی کوچ‌نشینی در ادبیات معاصر ارائه می‌دهد.

https://www.jsnap.ir/article_242769_10e9d91855fde687e636f8886870e6a6.pdf